Algemeen Gezonde Voeding
Maarten 't Hart in de VPRO documentaire: Maartens Moestuin:
"Het is een misverstand dat eten heel lekker moet zijn,
dat moet helemaal niet, want dan ga je er teveel van eten"
Algemeen Gezonde Voeding (AGV)
AGV wordt in Nederland vaak gebruikt als afkorting voor Aardappelen, Groente en Vlees. Deze combinatie was lang (± 1890–1980) de typische Nederlandse warme maaltijd. Hopelijk wordt AGV steeds meer bekend als de afkorting voor Algemeen Gezonde Voeding.
De "Standard American Diet", is afgekort SAD. Sad is het Engels voor triest of verdrietig en dat klopt helaas goed bij wat de Amerikanen eten. Een mooie tegenreactie op het SAD is de NAKED Food , N.A.K.E.D. is dan een afkorting voor New American Kind and Enlightened Diet. Het gaat hier om een initiatief om mensen weer echt voedsel en vooral weer planten te laten eten. Biologisch geteelde voeding waar vezels inzitten.
Er zijn vele manieren waarop je kan bepalen wat gezonde voeding is en vragen die daarbij gesteld kunnen worden zijn onder andere:
Is het gezond voor iedereen?
Is het gezond voor de planeet?
Is het goed verkrijgbaar en het liefst lokaal verkrijgbaar?
Is het op de lange duur ook gezond?
En als je vraagt is het gezond, wat bedoel je dan met gezond? Is gezond dat je geen ziekte hebt? Of is gezond dat je ook fitter bent of helderder in je hoofd, dat je langer leeft, of langer ziektevrij blijft, of minder angstig of slanker?, enzovoort.
Als het aan ons ligt, is er een aantal zaken die als redelijk algemeen geldende gezonde voedingsrichtlijnen mogen gelden:
1) Eet / drink niet teveel, niet qua hoeveelheid, niet qua calorieën, suikers, vetten, alcohol, eiwitten, toxische stoffen. Zoals Paracelsus (1493- 1541) al beweerde: "Alle dingen zijn vergif en niets is zonder gif. Alleen de dosering maakt, dat een ding geen gif is". Koffie is zeer waarschijnlijk gezond, maar 10 koppen koffie per dag niet. Iets jodiumhoudend zout is zeer waarschijnlijk gezond, dagelijks 1 eetlepel zout niet.
2) Eet / drink niet te weinig. Tekorten aan vitaminen, mineralen, spoorelementen, aminozuren, vetten, koolhydraten, vezels en tekorten aan diverse mogelijke gezonde andere stoffen als lignanen, polyfenolen, antioxidanten, etc. kunnen bijdragen aan ziekten, ongemak of een kortere levensduur.
3) Eet gevarieerd. Elke dag hetzelfde sneetje brood (van dezelfde bakker of fabrikant) met hetzelfde beleg (van dezelfde fabrikant) leidt vaak tot tekorten zoals genoemd onder punt 2. Door te variëren (bijvoorbeeld door 30 verschillende planten per week te eten) krijg je een veel rijkere en mogelijk gezondere voeding.
4) Eet zoveel mogelijk onbewerkte voeding, zoals de natuur het bedoeld heeft en als het wel wordt bewerkt, dan met zo min mogelijk toevoegingen en ook met zo min mogelijk verwijdering van gezonde stoffen. Olie of vet eten door noten of zaden te eten, is minder bewerkt dan walnootolie innemen. Witbrood is meer bewerkt dan havermoutpap, een gefrituurde aardappel in de vorm van patat is meer bewerkt dan een in de schil gekookte aardappel. Liever de appel niet schillen en vooral geen appelsap maken. Snoepgoed of frisdranken, veel kant- en klaar producten en eten of drinken met meer dan 5 toevoegingen op het etiket zijn vaak zeer bewerkte voeding. Sommige bewerkte voeding voegt iets gezonds toe, denk aan soja-saus, soja drink, diepvries voeding, sommige voedingssupplementen.
5) Eet zoveel mogelijk onbespoten en eerlijk (voor mensen, dieren, planeet) verbouwde, gekweekte, geteelde of gevangen voedsel.
6) Eet vezelrijk (zie ook 4, veel bewerkt voedsel mist gezonde vezels).
7) Eet geen of minder vlees, indien mogelijk eet biologisch vlees, liefst van een dier dat rent, vliegt of zwemt.
8) Eet wel 2 x per week vette vis, of anders algen, algenolie, lijnzaad, walnoten, postelein als vervanger voor de vis als bron van omega 3 vetten.
9) Frituren, langdurig bakken, BBQ-en en te heet verhitten is niet gezond.
10) Eet geen voeding waar je allergisch voor bent of waar je een intolerantie voor hebt (voor mensen met allergieën of intoleranties is kwalitatief goed vlees eten juist soms heel gunstig en zijn zuivel en gluten bijna altijd ongunstig).
11) Eet voeding die bij je past
12) Eet langzaam, dankbaar en aandachtig. Kauw goed, een maaltijd = tijd om te malen ! (Leer wat "fletcheren" betekent).
13) Zorg dat je veel groente eet, eet peulvruchten, eet ui, knoflook, prei, bieslook, eet paddenstoelen, eet bessen en eet zaden, pitten en noten. De Amerikaanse arts Joel Fuhrman gebruikt het volgende acroniem: G-BOMBS, dit staat voor G (greens), B (beans), O (onions), M (mushrooms), B (berries), S (seeds).
